Slaapapneu kan op elke leeftijd voorkomen, maar het risico neemt significant toe vanaf je 35e levensjaar. De meeste mensen krijgen slaapapneu tussen de 40 en 70 jaar, waarbij mannen vaker getroffen worden dan vrouwen. Hoewel het voornamelijk een aandoening van de middelbare leeftijd is, kunnen ook kinderen en jongvolwassenen slaapapneu ontwikkelen.

Wat is slaapapneu en waarom is leeftijd belangrijk? #

Slaapapneu is een ademhalingsstoornis waarbij je ademhaling tijdens de slaap herhaaldelijk stopt of oppervlakkig wordt. Deze ademstops, ook wel apneus genoemd, duren meestal tussen de 10 en 30 seconden en kunnen tientallen keren per uur voorkomen.

Er bestaan verschillende vormen van slaapapneu. De meest voorkomende is obstructieve slaapapneu, waarbij de luchtwegen tijdelijk geblokkeerd raken door ontspannen spierweefsel in de keel. Centrale slaapapneu, waarbij het brein tijdelijk stopt met het sturen van signalen naar de ademhalingsspieren, komt minder vaak voor.

Leeftijd speelt een belangrijke rol omdat verschillende lichaamsfuncties veranderen naarmate je ouder wordt:

• De spierspanning in keel en luchtwegen neemt af
• Het zachte verhemelte en de huig worden slapper
• Vetweefsel rond de keelholte kan toenemen
• Hormonale veranderingen beïnvloeden de ademhalingsregulatie

Op welke leeftijd komt slaapapneu het meest voor? #

Slaapapneu komt het vaakst voor bij mensen tussen de 40 en 70 jaar. Het risico begint merkbaar te stijgen vanaf je 35e en piekt rond de 60 jaar. Na de 70 stabiliseert het risico of neemt zelfs iets af.

Er zijn duidelijke verschillen tussen mannen en vrouwen. Mannen hebben twee tot drie keer meer kans op slaapapneu dan vrouwen, vooral in de leeftijdsgroep van 30 tot 60 jaar. Bij vrouwen neemt het risico toe na de menopauze, wanneer de beschermende werking van hormonen zoals oestrogeen afneemt.

De middelbare leeftijd is een kritieke periode omdat verschillende risicofactoren samenkomen. Gewichtstoename, verminderde spierspanning, hormonale veranderingen en leefstijlfactoren zoals alcohol- en medicijngebruik spelen allemaal een rol in het ontstaan van slaapapneu.

Kunnen kinderen en jongeren ook slaapapneu krijgen? #

Ja, kinderen en jongeren kunnen ook slaapapneu krijgen, hoewel dit minder vaak voorkomt dan bij volwassenen. Bij kinderen ligt het percentage rond de 1 tot 3 procent, met een piek tussen de 2 en 8 jaar.

De oorzaken bij kinderen verschillen van die bij volwassenen. De meest voorkomende oorzaken zijn:

• Vergrote keelamandelen (tonsillen)
• Vergrote neusamandelen (adenoïden)
• Aangeboren afwijkingen aan keel of luchtwegen
• Overgewicht (steeds vaker bij adolescenten)

Slaapapneu bij kinderen uit zich anders dan bij volwassenen. In plaats van overmatige slaperigheid overdag kunnen kinderen juist hyperactief gedrag vertonen, concentratieproblemen hebben of slecht presteren op school. Ook groeiproblemen kunnen een signaal zijn.

Hoe herken je de eerste symptomen van slaapapneu? #

De vroege waarschuwingssignalen van slaapapneu zijn vaak subtiel en worden gemakkelijk over het hoofd gezien. Luid snurken is het meest herkenbare symptom, vooral als het gepaard gaat met ademstops die door je partner worden opgemerkt.

Andere belangrijke symptomen zijn:

• Vermoeidheid overdag, ondanks voldoende slaap
• Concentratieproblemen en vergeetachtigheid
• Wakker worden met een droge mond of hoofdpijn
• Vaak naar het toilet moeten ’s nachts
• Prikkelbaarheid en stemmingswisselingen
• Verminderde seksuele interesse

Het is belangrijk om te weten dat niet iedereen die snurkt automatisch slaapapneu heeft. Ongeveer 10 procent van de mensen die snurken heeft ook daadwerkelijk slaapapneu. De combinatie van meerdere symptomen is een sterker signaal dan snurken alleen.

Wanneer moet je professionele hulp zoeken voor slaapapneu? #

Zoek professionele hulp als je meerdere symptomen herkent, vooral als je partner ademstops opmerkt tijdens je slaap. Ook langdurige vermoeidheid ondanks voldoende slaap is een reden om medische hulp te zoeken.

Begin altijd bij je huisarts, die kan beoordelen of een verwijzing naar een slaapspecialist nodig is. Gespecialiseerde klinieken hebben somnologen (slaapspecialisten) die ervaring hebben met het diagnosticeren en behandelen van slaapstoornissen.

De diagnostiek begint meestal met een uitgebreid consult waarin je symptomen en slaappatronen worden besproken. Daarna kan een slaap- en snurktest nodig zijn, waarbij tijdens je slaap verschillende metingen worden gedaan zoals ademhaling, hartslag, zuurstofniveaus en snurkgedrag.

Modern slaaponderzoek kan tegenwoordig vaak thuis worden uitgevoerd in je eigen vertrouwde slaapomgeving. Dit is comfortabeler dan een nacht in een slaapcentrum en geeft vaak betrouwbaardere resultaten omdat je in je normale slaapomgeving bent.

Wacht niet te lang met het zoeken van hulp. Onbehandelde slaapapneu kan leiden tot ernstige gezondheidsrisico’s zoals hoge bloeddruk, hartritmestoornissen en een verhoogd risico op hart- en vaatziekten. Bij Noctis kun je rekenen op korte wachttijden en een persoonlijke aanpak om snel duidelijkheid te krijgen over je slaapproblemen. Voor meer informatie kun je direct contact opnemen.