Bepaalde groepen mensen hebben een verhoogd risico op slaapapneu. Mannen boven de 40 jaar met overgewicht lopen het grootste risico, maar ook vrouwen na de menopauze, mensen met een dikke nek, en personen met bepaalde medische aandoeningen zoals diabetes of hoge bloeddruk hebben meer kans op deze slaapstoornis. Genetische factoren en anatomische kenmerken spelen ook een belangrijke rol.

Wat is slaapapneu en waarom zijn sommige mensen meer risico? #

Slaapapneu is een slaapstoornis waarbij je ademhaling herhaaldelijk stopt en weer begint tijdens de slaap. Er zijn twee hoofdvormen: obstructieve slaapapneu (de meest voorkomende vorm) waarbij de luchtwegen geblokkeerd raken, en centrale slaapapneu waarbij je hersenen tijdelijk stoppen met het sturen van signalen naar je ademhalingsspieren.

Bij obstructieve slaapapneu ontspannen de spieren in je keel tijdens de slaap, waardoor de weefsels naar achteren zakken en je luchtweg blokkeren. Dit zorgt voor ademstops die enkele seconden tot meer dan een minuut kunnen duren. Je lichaam wordt hierdoor wakker om weer te kunnen ademen, vaak zonder dat je dit bewust merkt.

Bepaalde factoren verhogen je risico omdat ze de kans op luchtweg-obstructie vergroten. Denk aan overgewicht dat druk uitoefent op je luchtwegen, anatomische kenmerken zoals een dikke nek of grote tong, en factoren die je spiertonus verminderen zoals alcohol of bepaalde medicijnen.

Welke leeftijdsgroepen hebben het hoogste risico op slaapapneu? #

Het risico op slaapapneu neemt significant toe na je 40e levensjaar. Dit komt doordat de spiertonus in je keel en luchtwegen natuurlijk afneemt met de leeftijd, waardoor de weefsels makkelijker naar achteren zakken tijdens de slaap.

Bij mannen is het risico al vanaf jonge volwassenheid hoger dan bij vrouwen, met een piek tussen de 40 en 70 jaar. Vrouwen hebben vooral na de menopauze een verhoogd risico door hormonale veranderingen. Ouderen boven de 65 jaar hebben het hoogste risico, omdat naast verminderde spiertonus ook andere factoren zoals medicijngebruik en bijkomende medische aandoeningen een rol spelen.

Interessant is dat slaapapneu ook bij kinderen kan voorkomen, meestal door vergrote amandelen of keelamandelen. Bij kinderen zijn de symptomen vaak anders dan bij volwassenen, zoals hyperactiviteit in plaats van vermoeidheid.

Hoe beïnvloedt overgewicht je kans op slaapapneu? #

Overgewicht is een van de belangrijkste risicofactoren voor slaapapneu. Overtollig vetweefsel rond je nek en keel oefent druk uit op je luchtwegen, waardoor deze smaller worden en makkelijker kunnen dichtklappen tijdens de slaap.

Vooral je nekomvang is een goede voorspeller van slaapapneu-risico. Mannen met een nekomvang van meer dan 43 centimeter en vrouwen met meer dan 40 centimeter hebben een verhoogd risico. Ook buikvet speelt een rol omdat het je middenrif omhoog duwt, waardoor je longen minder ruimte hebben en de ademhaling bemoeilijkt wordt.

Het goede nieuws is dat gewichtsverlies vaak leidt tot verbetering van slaapapneu-symptomen. Al een gewichtsverlies van 10 procent kan een merkbaar verschil maken in de ernst van je slaapapneu. Bij sommige mensen verdwijnt de aandoening zelfs volledig na substantieel gewichtsverlies.

Welke andere medische aandoeningen verhogen het slaapapneu-risico? #

Verschillende medische aandoeningen kunnen je risico op slaapapneu verhogen. Diabetes type 2 en slaapapneu komen vaak samen voor, waarbij de ene aandoening de andere kan verergeren door ontstekingsprocessen en hormonale veranderingen.

Hoge bloeddruk heeft een sterke link met slaapapneu. De ademstops veroorzaken stress in je lichaam, wat je bloeddruk verhoogt. Omgekeerd kunnen mensen met hoge bloeddruk ook meer kans hebben op slaapapneu door veranderingen in hun cardiovasculaire systeem.

Andere aandoeningen die het risico verhogen zijn:

• Hartaandoeningen zoals hartfalen of boezemfibrilleren
• Hypothyreoïdie (traag werkende schildklier)
• Neurologische aandoeningen zoals een beroerte
• Chronische neus- en keelproblemen
• Gastro-oesofageale reflux (maagzuur dat omhoog komt)

Heb ik slaapapneu en wat zijn de belangrijkste waarschuwingssignalen? #

De meest herkenbare slaapapneu symptomen zijn luid snurken gevolgd door stiltes waarin je ademhaling stopt, waarna je vaak met een snurkend geluid weer begint te ademen. Je partner merkt dit meestal eerder op dan jezelf.

Andere belangrijke signalen zijn:

• Overmatige dagmoeheid ondanks voldoende slaapuren
• Hoofdpijn ’s ochtends
• Concentratieproblemen en vergeetachtigheid
• Droge mond bij het wakker worden
• Prikkelbaar zijn of stemmingswisselingen
• Vaak ’s nachts naar het toilet moeten

Als je deze symptomen herkent, vooral in combinatie met risicofactoren, is het verstandig om een slaap- en snurktest te overwegen. Tegenwoordig kan dit vaak thuis gebeuren, wat een stuk comfortabeler is dan een nacht in een slaapcentrum.

Wat kun je doen als je tot een risicogroep behoort? #

Als je tot een risicogroep behoort, is vroege herkenning belangrijk. Begin met het bijhouden van je slaappatroon en vraag je partner of hij of zij ademstops opmerkt tijdens je slaap.

Preventieve maatregelen die je kunt nemen:

• Gezond gewicht behouden of afvallen indien nodig
• Regelmatig sporten (maar niet vlak voor het slapen)
• Alcohol en slaapmiddelen beperken
• Stoppen met roken
• Op je zij slapen in plaats van op je rug

Zoek professionele hulp als je meerdere symptomen herkent of als je partner regelmatig ademstops opmerkt. Een slaapapneu diagnose kan tegenwoordig vaak snel gesteld worden via een thuis slaaponderzoek. Bij ons kun je binnen 2 tot 6 weken van intake tot behandeling geholpen worden, zonder lange wachttijden in traditionele slaapcentra.

Een vroege diagnose en behandeling kunnen niet alleen je slaapkwaliteit verbeteren, maar ook ernstige gezondheidsrisico’s zoals hart- en vaatziekten voorkomen. Met de juiste behandeling, zoals een op maat gemaakte anti-snurkbeugel of CPAP-therapie, kun je weer genieten van een goede nachtrust en vitaal wakker worden. Voor meer informatie of om een afspraak te maken kun je contact met ons opnemen.